Categorie archief: Literatuur – Studentenpagina

Blog van de studenten Literatuurgeschiedenis.

Racisme in “Alleen maar nette mensen”

Op het programma van onze Nederlandse Avond stond de film “Alleen maar nette mensen” die na verschillende discussies is geschrapt. De redenen daarvoor hebben te maken met de controversiële thema’s die behandeld worden. Namelijk, welk beeld van de multiculturele samenleving in Nederland brengt de film/het boek naar vorenen hoe wordt dat door de lezers/de kijkers geïnterpreteerd.

De film kan als basis dienen voor  negatieve meningen over de niet-blanke  bevolking in Nederland, Afro-Surinamers in het bijzonder. Hij is gebaseerd op een controversiële bestseller van de Nederlandse auteur Robert Vuijsje, die in 2009 ook een verhit debat veroorzaakte over de verbeelding van de Surinaamsen als oversekst en simplistisch. Maar nu, met echte mensen die de stereotypen in hun rol weergeven, wordt het alleen maar verschrikkelijker. Er kan veel gezegd worden over de film en de uitbeelding van verschillende stereotypen. Maar wat me het meest opviel is de discussie over de vraag of de film racistisch is of niet.

Omdat David (de hoofdpersonage, komt uit een rijke Joodse familie) noch ‘street cred’ heeft, noch zwarte vrienden, belt hij de enige zwarte persoon op die hij nog kent van de middelbare school. Hij hoopt dat zijn vriend hem met een “zwarte negervrouw” in contact kan brengen, nog preciezer met een “ghetto koningin”. Al snel wordt duidelijk wat wordt bedoeld met die term: een zwarte vrouw die te smalle hotpants draagt, grote sommen geld aan haar haar en nagels besteedt en – het meest opvallend – een grote kont heeft.

1064110440

Detail uit de film.

Natuurlijk neemt zijn vriend hem mee naar ”het veld”, waar David zijn “ghetto koningin” zal ontmoeten. Rowanda woont in de Bijlmer, een real-life buurt in Amsterdam waar vooral allochtone en Nederlandse Surinamers wonen. De Bijlmer is gelegen ten oosten van het centrum van de stad en wordt ook wel “Little Paramaribo” genoemd, een vertederende verwijzing naar de hoofdstad van Suriname.

bijlmer-eist-geluk

Bijlmer eist geluk

Alle denkbare clichés en racistische vooroordelen over de Surinamers en de Bijlmer worden in werking gesteld.Als gevolg van een aantal sociaal-economische problemen, werd de Bijlmer al snel een Nederlandse “ghetto”. Hoewel ghetto een zeer sterk woord met verwoestende gevolgen in de recente Europese geschiedenis is, wordt het nog steeds gezien als een “no-go area” door degenen die daarbuiten wonen.

Het kan waar zijn dat er inderdaad moppen worden gemaakt over andere minderheden in de film, maar deze zijn slechts opmerkingen van de personages. Joodse mensen zijn de andere groep die is onderworpen aan stereotypering, maar ze (David’s ouders, zijn ex-vriendin en zijn familie) zijn  in het slechtste geval voorgesteld als koppig en egocentrisch. Het zijn de stereotypen van Surinamers die altijd bevestigd worden – niet alleen in de interactie met andere allochtonen, maar ook wanneer ze vergeleken worden met blanke mensen.

alleenmaar

Detail uit de film. Rowanda ontmoet de ouders van David.

Rowanda wordt afgeschilderd als de “gemiddelde” Bijlmerinwoner. Ze is werkloos, haar kinderen zijn van twee verschillende mannen die op hun beurt constant vreemdgaan met tientallen andere vrouwen. Door haar schijnbaar “traumatische” ervaring met mannen, is Rowanda een “gekke zwarte vrouw” geworden. Het geslachtsverkeer lijkt afgedwongen want de mannen kopen kleding voor de vrouwen, mobieltjes of haarverlengingen in ruil voor seks.

De mannen aan de andere kant leven alleen voor seks en met uitzondering van hun eigen moeder zijn ze geportretteerd als absoluut respectloos tegen vrouwen omdat ze altijd vreemdgaan en liegen, terwijl ze hun eigen gedrag verheerlijken.Bijna alle zwarte mensen in de film spreken met een accent, zijn allemaal luid en het blijkt dat niemand intellect heeft.De laatste druppel is het gebruik van een geremixte versie van het Surinaamse volkslied, wat de reproductie van historische stereotypen van de Afro-Surinamers en mensen die in de Bijlmer wonen compleet maakt.

Ongetwijfeld zal dat dienen als meer voer en bewijs voor de fans van de film die beweren dat de critici te gevoelig zijn voor het verhaal. In tegenstelling tot wat men zou verwachten is een groot deel van de Afro-Surinaamse gemeenschap niet van mening dat de film hen verkeerd voorstelt. Maar andere mensen op verschillende forums hebben opgeroepen tot een boycot. Op een forum met betrekking tot de film heb ik een commentaar gevonden die de situatie goed kan samenvatten: “Als witte mensen willen geloven dat alle Surinamers inderdaad zo’n gedrag hebben, dan is dat hun eigen probleem.”

door Kera Paligorova

FacebookGoogle+